Święci Szymon i Juda Tadeusz 28 października - wspomnienie apostołów

Tekst: Rafał Kustra · ostatnia zmiana 13.11.2026

Co znajdziesz w tekście

Kiedy jest dzień świętych Szymona i Judy Tadeusza?

Święci Szymon Gorliwy i Juda Tadeusz mają wspólne święto 28 października. W Kościele katolickim jest to święto liturgiczne apostołów, z własnymi czytaniami, hymnem „Chwała na wysokości Bogu” i czerwonym kolorem szat; nie jest jednak świętem nakazanym w Polsce. Data jest stała, dlatego imieniny Szymona i Judy przypadają każdego roku tego samego dnia.

Czy 28 października to święto czy wspomnienie?

28 października jest świętem, a nie wspomnieniem dowolnym ani obowiązkowym. Ranga święta podkreśla, że Kościół wspomina dwóch członków Dwunastu Apostołów, czyli świadków powołanych przez Jezusa do szczególnej misji.

W praktyce liturgicznej oznacza to bardziej uroczystą formę celebracji niż zwykłe wspomnienie. Kapłan używa czerwonych szat, odmawia się lub śpiewa hymn „Chwała na wysokości Bogu”, a teksty mszalne odnoszą się do apostolskiego fundamentu Kościoła.

• Data 28 października - wspólne święto świętych Szymona i Judy Tadeusza w kalendarzu łacińskim.
• Ranga święta - liturgia obejmuje hymn „Chwała na wysokości Bogu” i własne teksty modlitw.
• Kolor czerwony - przypomina apostolskie świadectwo i tradycję męczeństwa.
• Imieniny Szymona i Judy - przypadają co roku 28 października.
• Parafie pod ich wezwaniem - mogą tego dnia obchodzić własną uroczystość odpustową, jeśli tak wynika z lokalnego kalendarza.

Najprostsza odpowiedź brzmi więc: święto apostołów 28 października ma wysoką rangę liturgiczną, ale nie nakłada na wiernych w Polsce obowiązku udziału we Mszy.

Czy 28 października jest świętem nakazanym?

Nie, 28 października nie jest w Polsce świętem nakazanym, więc udział we Mszy nie jest tego dnia obowiązkiem wynikającym z prawa kościelnego. Kodeks Prawa Kanonicznego w kan. 1246 wymienia święta nakazane, a święto świętych Szymona i Judy Tadeusza nie należy do ich polskiego wykazu.

Nie odbiera to znaczenia temu dniowi. Osoby noszące imiona Szymon, Szymona, Judy lub Tadeusz mogą potraktować go jako okazję do modlitwy, lektury Ewangelii albo udziału w Eucharystii.

• KPK kan. 1246 - określa katalog świąt nakazanych w Kościele łacińskim.
• 28 października - nie wymaga zachowania niedzielnego obowiązku Mszy świętej.
• Msza w dzień powszedni - pozostaje dobrowolną formą udziału w liturgii.
• Kościół lokalny - może organizować nabożeństwo lub odpust związany z patronami świątyni.

Kim był Juda Tadeusz Apostoł?

Juda Tadeusz Apostoł to jeden z Dwunastu, charakteryzujący się tym, że w Ewangeliach występuje pod więcej niż jednym określeniem, został wyraźnie odróżniony od Judasza Iskarioty i według tradycji wiązany jest z Listem św. Judy. Biblia Tysiąclecia wymienia go jako „Judę, syna Jakuba” w Łk 6,16 i Dz 1,13.

Czy Juda Tadeusz to Judasz Iskariota?

Nie, Juda Tadeusz nie jest Judaszem Iskariotą. Ewangelista Jan, opisując jego pytanie podczas Ostatniej Wieczerzy, zaznacza wprost: „Juda, ale nie Iskariota” (J 14,22), aby nie pozostawić wątpliwości co do tożsamości apostoła.

To rozróżnienie ma znaczenie nie tylko dla porządku biblijnego. Imię Juda było w środowisku żydowskim znane i nie odnosiło się automatycznie do zdrajcy Jezusa. Apostoł Juda Tadeusz pozostaje uczniem Chrystusa wymienianym w gronie Dwunastu.

• Łk 6,16 - nazywa apostoła Judą, synem Jakuba.
• Dz 1,13 - ponownie wymienia Judę wśród apostołów po Wniebowstąpieniu.
• J 14,22 - odróżnia Judę Tadeusza od Judasza Iskarioty.
• Mt 10,3 i Mk 3,18 - używają imienia Tadeusz w katalogach Dwunastu.

Święty Juda Tadeusz, patron spraw trudnych jest więc tą samą postacią, którą Ewangelie przedstawiają jako apostoła, a nie postacią związaną ze zdradą.

Trzy imiona jednego apostoła: Juda, Tadeusz, Juda syn Jakuba

Juda Tadeusz to apostoł określany w różnych księgach jako Juda, Tadeusz oraz Juda syn Jakuba. Różne nazwy pomagają odróżnić go od Judasza Iskarioty, ale nie tworzą trzech różnych osób w gronie Dwunastu.

W lekturze Pisma dobrze jest patrzeć na kontekst listy apostołów, a nie tylko na pojedyncze imię. Mateusz i Marek używają określenia „Tadeusz”, natomiast Łukasz posługuje się określeniem „Juda, syn Jakuba”.

• Juda - podstawowe imię obecne w tradycji biblijnej i żydowskiej.
• Tadeusz - określenie użyte w katalogach apostołów u Mateusza i Marka.
• Juda syn Jakuba - zapis Łukasza, który odróżnia apostoła od Iskarioty.
• Dwunastu Apostołów - wspólnota powołana przez Jezusa, a nie zbiór przypadkowych postaci z różnych okresów.

Co mówi List św. Judy w Nowym Testamencie?

List św. Judy to krótka księga Nowego Testamentu, której autor przedstawia się jako „Juda, sługa Jezusa Chrystusa, brat Jakuba” (Jud 1,1). Tradycja łączy ją z Judą Tadeuszem, choć kwestia autorstwa pozostaje przedmiotem badań biblijnych.

List wzywa adresatów do wytrwania w wierze przekazanej świętym. Nie jest to tekst do odczytywania jako automatyczna odpowiedź na każdą osobistą trudność, lecz apostolskie wezwanie do czujności, modlitwy i miłosierdzia.

Parafraza: Kościół jest budowany na fundamencie Apostołów, ponieważ Chrystus powierzył im szczególną misję głoszenia i gromadzenia ludu Bożego. - Sobór Watykański II, Lumen gentium, nr 19, 1964

• Jud 1,1 - otwiera list przedstawieniem autora jako Judy, sługi Jezusa Chrystusa.
• Nowy Testament - zachowuje List św. Judy jako część kanonu biblijnego.
• Tradycja Kościoła - łączy autora listu z Judą Tadeuszem Apostołem.
• Badania biblijne - rozróżniają pewność kanoniczności księgi od dyskusji nad jej autorstwem.

Kim był Szymon Gorliwy?

Szymon Gorliwy to jeden z Dwunastu Apostołów, charakteryzujący się przydomkami „Gorliwy” i „Kananejczyk”, które pomagają odróżnić go od Szymona Piotra. Biblia Tysiąclecia wymienia go jako Szymona Gorliwego w Łk 6,15 oraz Dz 1,13, a jako Szymona Kananejczyka w Mt 10,4 i Mk 3,18.

Kananejczyk czy Zelota - co znaczy przydomek?

Przydomek Szymona nie oznacza, że pochodził z Kany ani że był Kananejczykiem w znaczeniu etnicznym. Określenia „Kananejczyk” i „Gorliwy” odnoszą się do semickiego oraz greckiego sposobu wyrażenia gorliwości, dlatego tradycja łączy je ze słowem „zelota”.

Ewangelie nie przekazują jego osobnej mowy ani rozbudowanej sceny z jego udziałem. To ważne ograniczenie: o Szymonie można mówić pewnie tyle, ile podają biblijne listy apostołów, a dalsze opowieści należy oznaczać jako tradycję.

• Szymon Gorliwy - określenie zapisane przez Łukasza w Łk 6,15.
• Szymon Kananejczyk - forma obecna w Mt 10,4 i Mk 3,18.
• Szymon Piotr - inny apostoł, którego nie należy mieszać ze Szymonem Gorliwym.
• Szymon Cyrenejczyk - inna postać ewangeliczna, niosąca krzyż Jezusa.
• Zelota - skojarzenie językowe z gorliwością, a nie potwierdzony życiorys polityczny apostoła.

Czyim patronem jest święty Szymon?

Święty Szymon jest tradycyjnie uznawany za patrona drwali, cieśli i garbarzy, a związki te wynikają przede wszystkim z ikonografii przedstawiającej go z piłą. Nie jest to definicja wiary ani historycznie pewny opis jego śmierci, lecz element pobożnej tradycji.

Na obrazach i figurach piła pomaga rozpoznać Szymona Gorliwego. Ten znak nie powinien jednak zastępować treści biblijnej: najpewniejszym świadectwem pozostaje jego obecność wśród Dwunastu.

• Piła - tradycyjny atrybut świętego Szymona Gorliwego w sztuce sakralnej.
• Cieśle - grupa zawodowa wiązana z patronatem Szymona przez symbol piły.
• Drwale - grupa wspominana w tradycyjnych zestawieniach patronów.
• Garbarze - kolejna grupa przypisywana patronatowi w przekazach dewocyjnych.
• Ikonografia - język symboli, który nie jest samodzielnym dowodem historycznym.

Osobne omówienie postaci zawiera strona święty Szymon Apostoł.

Dlaczego Kościół czci Szymona i Judę razem?

Kościół czci Szymona Gorliwego i Judę Tadeusza razem 28 października, ponieważ zachodnia tradycja łączy ich wspólną misją i męczeństwem w Persji. Szczegóły tej opowieści nie pochodzą z Ewangelii, lecz z późniejszej tradycji hagiograficznej, między innymi znanej ze Złotej legendy Jakuba de Voragine.

Czy wspólna misja w Persji jest faktem historycznym?

Nie da się przedstawić wspólnej misji Szymona i Judy w Persji jako faktu opisanego w Nowym Testamencie. Jest to tradycja hagiograficzna, która przez wieki kształtowała ich wspólny kult, sztukę i datę obchodów.

Takie rozróżnienie chroni przed mieszaniem dwóch porządków. Pismo Święte potwierdza obecność obu w gronie Dwunastu, natomiast relacje o miejscu i sposobie ich śmierci należą do późniejszego przekazu kościelnego.

• Nowy Testament - wymienia Szymona i Judę wśród Dwunastu Apostołów.
• Persja - miejsce wspólnej misji przypisywane apostołom przez tradycję zachodnią.
• Jakub de Voragine - średniowieczny autor Złotej legendy, która utrwaliła wiele żywotów świętych.
• Hagiografia - literatura religijna, którą należy czytać inaczej niż relację biblijną.

Jakie są atrybuty Szymona i Judy na obrazach?

Szymona przedstawia się najczęściej z piłą, a Judę Tadeusza z maczugą, halabardą albo medalionem z wizerunkiem Chrystusa. Atrybuty apostołów pomagają rozpoznać postacie w sztuce, lecz odnoszą się do tradycji, a nie do pewnych danych z Ewangelii.

W niektórych przedstawieniach Juda ma też zwój lub księgę, co odsyła do głoszenia Ewangelii i do tradycyjnego związku z Listem św. Judy. Nie każdy wizerunek zawiera wszystkie znaki, dlatego identyfikacja wymaga spojrzenia na całość kompozycji.

• Piła Szymona - symbol obecny w tradycyjnych przedstawieniach jego męczeństwa.
• Maczuga Judy - atrybut odnoszony do tradycji o śmierci apostoła.
• Medalion Chrystusa - częsty znak Judy Tadeusza w pobożnej ikonografii.
• Księga lub zwój - znak apostolskiego głoszenia i nauczania.

Parafraza: Dwunastu Apostołów stanowi zalążek nowego Izraela i początek hierarchicznej struktury Kościoła. - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 765, 1992

Liturgia 28 października - jakie są czytania i kolor szat?

Liturgia 28 października używa czerwonego koloru szat, ponieważ Kościół obchodzi święto apostołów tradycyjnie związanych z męczeństwem. Czytania kierują uwagę na apostolski fundament Kościoła oraz wybór Dwunastu przez Jezusa, a ich pełne brzmienie znajduje się w Lekcjonarzu mszalnym.

Dlaczego kapłan zakłada czerwone szaty?

Czerwony kolor liturgiczny wskazuje na świadectwo wiary aż po męczeństwo i na działanie Ducha Świętego. W święto apostołów Szymona i Judy kolor ten porządkuje znak liturgiczny, a nie rozstrzyga historycznych szczegółów ich śmierci.

Kolor nie jest dekoracją dobraną dowolnie przez parafię. Wynika z przepisów liturgicznych i wspólnej praktyki Kościoła rzymskiego.

• Czerwień - kolor używany w liturgii świętych apostołów i męczenników.
• 28 października - data wspólnego święta Szymona Gorliwego i Judy Tadeusza.
• Gloria - hymn obecny w celebracji święta liturgicznego.
• Liturgia słowa - prowadzi od tekstu biblijnego do modlitwy wspólnoty.

Jakie teksty biblijne prowadzą liturgię tego dnia?

Liturgia 28 października odwołuje się do tekstu o fundamencie apostołów oraz do Ewangelii o wyborze Dwunastu. Konkretne oznaczenia perykop najlepiej sprawdzić w aktualnym Lekcjonarzu mszalnym lub w oficjalnym kalendarzu liturgicznym diecezji.

Motyw jest czytelny: Jezus wybiera apostołów, a Kościół rozpoznaje w ich posłaniu trwały punkt odniesienia. Nie chodzi o kult bohaterów oderwany od Chrystusa, ale o pamięć o świadkach, których On powołał.

• List do Efezjan - ukazuje wspólnotę budowaną na fundamencie apostołów.
• Ewangelia Łukasza - opisuje wybór Dwunastu przez Jezusa.
• Dwunastu Apostołów - stanowi centralną grupę uczniów w Ewangeliach.
• Lekcjonarz mszalny - źródło pełnych tekstów czytań przeznaczonych na celebrację.

Szymon i Juda Tadeusz w Dubiecku - dlaczego są patronami od 1755 roku?

Szymon i Juda Tadeusz są związani z Dubieckiem od 1755 roku, gdy konsekrowano drewniany kościół barokowy pod ich wezwaniem. Fundatorką była Anna ze Starzechowskich Krasicka, a przy konsekracji obecnego Kościoła Niepokalanego Serca NMP w Dubiecku 24 sierpnia 1952 roku bp Franciszek Barda zachował ich jako drugich patronów.

Jak wyglądała ciągłość wezwań dubieckiej świątyni?

Ciągłość patronów w Dubiecku łączy dawną świątynię drewnianą z obecnym kościołem murowanym. Kościół z lat 1751-1753 konsekrowano w 1755 roku pod wezwaniem świętych Szymona i Judy Tadeusza, a konsekracja z 1952 roku wymieniała Niepokalane Serce NMP oraz obu apostołów.

To nie jest detal z marginesu historii. Patroni zachowali obecność w nazwie i pamięci miejscowej świątyni mimo zmiany budynku, czasu budowy i formy architektonicznej.

• 1751-1753 - lata budowy drewnianego kościoła barokowego w Dubiecku.
• 1755 - rok konsekracji dawnej świątyni pod wezwaniem Szymona i Judy Tadeusza.
• Anna ze Starzechowskich Krasicka - fundatorka kościoła z XVIII wieku.
• 24 sierpnia 1952 roku - data konsekracji obecnego kościoła przez bp. Franciszka Bardę.
• Kościół Niepokalanego Serca NMP w Dubiecku - obecna świątynia, której drugimi patronami pozostają apostołowie.

Podczas wędrówek doliną Sanu szczególnie wyraźnie widać, jak miejscowa historia przechodzi z jednego kościoła do następnego. W Dubiecku patroni są właśnie takim trwałym śladem, łączącym XVIII-wieczną fundację z kościołem konsekrowanym po wojnie.

Jak przygotować wizytę w kościele w Dubiecku?

Przed wizytą w kościele w Dubiecku najlepiej sprawdzić aktualne godziny Mszy, możliwość zwiedzania i bieżące ogłoszenia na oficjalnej stronie parafii. Aktualne informacje zmieniają się częściej niż historia budowy, dlatego nie należy opierać planu wizyty na dawnych komunikatach.

Serwis opisuje świątynię jako niezależny przewodnik, nie prowadzi kancelarii ani zapisów. W sprawach sakramentów, intencji, dokumentów i dostępności kościoła należy kontaktować się bezpośrednio z kancelarią parafii czytelnika.

• Oficjalna strona parafii - miejsce sprawdzania aktualnych godzin i ogłoszeń.
• Historia parafii - źródło informacji o konsekracjach z 1755 i 1952 roku.
• Zwiedzanie - wymaga uszanowania czasu liturgii i bieżącego życia wspólnoty.
• Odpust - jego aktualny termin należy sprawdzać w ogłoszeniach parafialnych.

Więcej o lokalnym zwyczaju wyjaśnia tekst odpust parafialny w Dubiecku. Z kolei dla maryjnego rytmu roku liturgicznego przydatny jest artykuł Narodzenie NMP 8 września.

Jak odmawiać 9-dniową modlitwę do św. Judy Tadeusza?

Nowenna do św. Judy Tadeusza to dziewięciodniowa modlitwa prywatna, charakteryzująca się stałym rytmem prośby o wstawiennictwo, modlitwy „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Maryjo” i „Chwała Ojcu”. Aby zakończyć ją przed świętem 28 października, pierwszy dzień przypada 19 października.

Kiedy rozpocząć nowennę przed 28 października?

Nowennę przed świętem 28 października rozpoczyna się 19 października, aby dziewiąty dzień przypadł 27 października. Można ją jednak odmawiać także w innym czasie, ponieważ pobożność prywatna nie wymaga związania z jedną datą w roku.

Istotny jest spokojny, powtarzalny rytm, a nie perfekcyjne wykonanie formularza. Jeśli ktoś przerwie modlitwę, może wrócić do niej następnego dnia bez traktowania nowenny jak religijnego kontraktu.

1. Dzień pierwszy - wybierz konkretną intencję i rozpocznij modlitwę znakiem krzyża.
2. Wezwanie do św. Judy - poproś apostoła o wstawiennictwo przed Bogiem.
3. Modlitwy podstawowe - odmów „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Maryjo” i „Chwała Ojcu”.
4. Kolejne dni - zachowaj dziewięciodniowy rytm, najlepiej o podobnej porze.
5. Dzień końcowy - powierz intencję Bogu bez składania obietnic ani oczekiwania gwarantowanego rezultatu.

Czy nowenna do św. Judy Tadeusza gwarantuje pomoc?

Nie, żadna nowenna nie gwarantuje konkretnego skutku ani nie jest sposobem wymuszenia łaski. Modlitwa do świętego oznacza prośbę o jego wstawiennictwo, a odpowiedź pozostaje darem Boga i może przyjść inaczej, niż oczekuje modlący się.

Określenie „patron spraw beznadziejnych” należy do pobożności ludowej, a nie do dogmatu. Można odmawiać nowennę z zaufaniem, unikając obietnic zdrowotnych, finansowych czy życiowych rezultatów.

• Nowenna - dziewięciodniowa forma pobożności prywatnej, a nie część obowiązkowej liturgii.
• Wstawiennictwo świętych - prośba kierowana do Boga przez modlitwę świętego.
• Łaska - darmowy dar Boga, którego nie można zagwarantować formułą modlitewną.
• Patron spraw trudnych - określenie wyrosłe z tradycji pobożnościowej.

Pełny układ modlitw znajduje się w tekście modlitwa do świętego Judy Tadeusza.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy jest wspomnienie Judy Tadeusza?

Święty Juda Tadeusz jest wspominany wspólnie ze świętym Szymonem Gorliwym 28 października. W kalendarzu rzymskim ma to rangę święta, a nie zwykłego wspomnienia.

Data jest stała. W Polsce dzień ten nie należy do świąt nakazanych.

Gdzie są relikwie apostołów Szymona i Judy?

Tradycja zachodnia wiąże wspólny kult relikwii Szymona i Judy z Bazyliką św. Piotra w Watykanie. Informacje o ich dokładnym miejscu ekspozycji mogą się zmieniać, dlatego przed pielgrzymką najlepiej sprawdzić aktualne komunikaty bazyliki.

Sama obecność relikwii nie zmienia biblijnego sensu święta: Kościół wspomina przede wszystkim apostolskie świadectwo wiary.

Dlaczego Juda Tadeusz jest patronem spraw beznadziejnych?

To określenie pochodzi z tradycji pobożnościowej, a nie z definicji dogmatycznej. Często wyjaśnia się je podobieństwem imienia Judy Tadeusza do Judasza Iskarioty, przez które wierni mieli rzadziej zwracać się do niego w modlitwie.

Modlitwa przez jego wstawiennictwo nie jest obietnicą rozwiązania problemu. Jej chrześcijański sens polega na zawierzeniu Bogu.

Czy można modlić się do św. Judy poza nowenną?

Tak, modlitwa do św. Judy Tadeusza może mieć formę krótkiej osobistej prośby, litanii lub udziału we Mszy w jego święto. Nowenna jest jedną z form pobożności, a nie warunkiem modlitwy.

Ważne, by nie traktować formuły jak mechanizmu działania. W tradycji katolickiej święci wstawiają się za ludźmi przed Bogiem.

Czy Szymon Gorliwy był tym samym apostołem co Szymon Piotr?

Nie, Szymon Gorliwy i Szymon Piotr to dwaj różni apostołowie. Szymon Gorliwy występuje w katalogach Dwunastu jako „Gorliwy” lub „Kananejczyk”, natomiast Szymon Piotr jest uczniem nazwanym przez Jezusa Piotrem.

Przydomki są potrzebne właśnie po to, aby nie mieszać postaci o tym samym imieniu.

Źródła i literatura

1. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 1999: Łk 6,15-16; Mt 10,3-4; Mk 3,18; J 14,22; Dz 1,13; Jud 1,1.
2. Katechizm Kościoła Katolickiego, 1992, nr 765.
3. Sobór Watykański II, konstytucja dogmatyczna Lumen gentium, 1964, nr 19.
4. Kodeks Prawa Kanonicznego, 1983, kan. 1246.
5. Historia parafii Dubiecko, oficjalna strona parafii, odczyt: październik 2026.