Pielgrzymki do obrazu Matki Bożej Bolesnej - z Bachórca i okolic

Tekst: Rafał Kustra · ostatnia zmiana 7.11.2026

Co znajdziesz w tekście

Pielgrzymki do obrazu w Dubiecku: co mówią źródła

Pielgrzymki do obrazu Matki Bożej Bolesnej w Dubiecku przychodziły "z racji odpustu Matki Bożej", między innymi z sąsiedniego Bachórca. Tak podaje dawna strona parafii (zrzut z lipca 2019 r.). Kult obrazu poświadczają łaski spisane w 1670 roku i 80 wotów wymienionych w wizytacji z 1775 roku. Obraz wisi dziś w barokowym ołtarzu kaplicy bocznej kościoła Niepokalanego Serca NMP.

Wędrując doliną Sanu, słyszę zwykle o Krasickich i pałacu. Dla okolicznych wsi ważniejszy był jednak obraz w kościele.

Do jakiego obrazu pielgrzymowano w Dubiecku?

Pielgrzymi przychodzili do obrazu Matki Bożej Bolesnej typu Pieta, czyli przedstawienia Maryi z ciałem Syna zdjętym z krzyża. Według dawnej strony parafii (zrzut z 2019 r.) to obraz olejny na płótnie, mierzący około 55 x 63 cm z dodatkowym łukiem, nieznanego autora, z przełomu XVI i XVII wieku. Najważniejsze dane o nim wyglądają tak:

• Inskrypcja na obrazie brzmi "Deo Optimo Maximo et Dolorosae Mariae Virgini. Anno Domini 1753", co wiąże ją z przemalowaniem w 1753 roku.
• W 1753 roku obraz przemalował Mikołaj Tereinski, a kolatorka Anna Krasicka ufundowała nową srebrną, pozłacaną sukienkę.
• Pierwsza wzmianka wizytacyjna z 1721 roku umieszcza obraz w ołtarzu głównym dawnego kościoła.
• 24 sierpnia 1952 roku, w dniu konsekracji nowej świątyni, obraz przeniesiono do obecnego kościoła.
• Od 1956 roku obraz znajduje się w odnowionym barokowym ołtarzu bocznej kaplicy.

W tle obrazu widać winną latorośl i lilię. Ten szczegół najlepiej wypatrzyć z bliska.

Czego dawne źródła nie mówią?

Źródła nie podają liczby pielgrzymów ani dat konkretnych pielgrzymek. Z lektury dawnych tekstów parafii wynika raczej tradycja sąsiedzka, z pobliskich wsi. Kościół w Dubiecku nie jest sanktuarium w rozumieniu prawa kanonicznego i nie ma powodu, by mu ten tytuł dopisywać.

Do obrazu Matki Bożej Bolesnej przychodziły pielgrzymki z racji odpustu Matki Bożej, między innymi z Bachórca (parafraza). Dawna strona parafii Dubiecko, zakładka o kulcie Matki Bożej Bolesnej, zrzut w Wayback Machine z 2019 r.

Skąd przychodzili pielgrzymi?

Pielgrzymi do Dubiecka przychodzili z okolicznych miejscowości, a jedyną wymienioną z nazwy jest Bachórzec. Dawna strona parafii (zrzut z 2019 r.) nie podaje innych wsi ani tras, więc wszystko poza Bachórcem byłoby domysłem. Orientację daje mapa dekanatu Dubiecko w archidiecezji przemyskiej.

Bachórzec i parafie dekanatu Dubiecko

Dubiecko jest siedzibą dekanatu. Według dawnej strony parafii (zrzut z lutego 2019 r.) w dekanacie Dubiecko były wtedy parafie:

• Babice, położone w tym samym dekanacie co Dubiecko.
• Bachórz, osobna parafia o nazwie łudząco podobnej do Bachórca.
• Bachórzec, jedyna wieś wymieniona wprost w opisie pielgrzymek do obrazu.
• Drohobyczka, parafia tego samego dekanatu.
• Dubiecko, parafia z XIV wieku i siedziba urzędu dziekańskiego.
• Krzywcza, Nienadowa Dolna, Nienadowa Górna i Tarnawka, pozostałe parafie dekanatu w tamtym zestawieniu.

Ta lista opisuje sąsiedztwo, nie trasy pielgrzymów.

Gdzie leży Bachórzec i czym różni się od Bachórza?

Bachórzec to wieś i parafia w dekanacie Dubiecko, na Pogórzu Dynowskim, w najbliższym sąsiedztwie Dubiecka. Łatwo go pomylić z Bachórzem, który jest osobną parafią tego samego dekanatu. Przy lekturze starych tekstów zawsze sprawdzam tę końcówkę "-ec", bo od niej zależy, o której wsi mowa.

Dlaczego ludzie pielgrzymowali do obrazu Matki Bożej Bolesnej?

Do obrazu Matki Bożej Bolesnej pielgrzymowano, bo przez pokolenia przypisywano mu łaski: spisano je na pergaminie w 1670 roku, a wizytacja z 1775 roku wymienia przy obrazie 80 wotów (dawna strona parafii, zrzut z 2019 r.). Kościół widzi w pielgrzymce czas odnowy modlitwy, co wykłada Katechizm Kościoła Katolickiego w pkt 2691.

Łaski z 1670 roku i 80 wotów z 1775 roku

Historia kultu obrazu układa się w czytelną oś czasu. Wszystkie daty pochodzą z dawnej strony parafii (zrzut z lipca 2019 r.):

1. 1670 - spisanie na pergaminie łask przypisywanych obrazowi.
2. 1719 - srebrna sukienka obrazu, wykonana przez Piotra de Granow.
3. 1721 - pierwsza wzmianka wizytacyjna o obrazie w ołtarzu głównym.
4. 23 sierpnia 1745 - wizytacja bp. Wacława Sierakowskiego i nakaz prowadzenia księgi łask, która później zaginęła.
5. 1775 - wizytacja wymienia przy obrazie 80 wotów.
6. 1810 - rząd austriacki konfiskuje srebrną sukienkę.

Szerzej o zaginionej księdze i znaczeniu wotów piszę w tekście o tym, czym była księga łask i wota przy obrazie. Wota to dziękczynienie wiernych, a nie obietnica, że każda prośba zostanie spełniona.

Jak Kościół rozumie pielgrzymkę?

Kościół rozumie pielgrzymkę jako modlitwę w drodze, która przypomina ziemską wędrówkę człowieka ku Bogu. Tak ujmuje to Katechizm, a szerzej rozwija Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii z 2001 roku w rozdziale o sanktuariach i pielgrzymkach.

Pielgrzymki przypominają o naszej ziemskiej wędrówce ku niebu i tradycyjnie są szczególnym czasem odnowy modlitwy (parafraza). Katechizm Kościoła Katolickiego, pkt 2691, wyd. II poprawione, Pallottinum 2002

Obraz Bolesnej prowadzi też ku konkretnemu nabożeństwu: rozważaniu cierpienia Maryi. Kto chce się w to wczytać, znajdzie pomoc w opisie, czym jest siedem boleści Matki Bożej.

Co jest nauką Kościoła, a co zwyczajem?

Przy dawnych pielgrzymkach łatwo pomieszać kilka porządków, dlatego rozdzielam je wprost:

• Nauka Kościoła - pielgrzymka jest formą modlitwy i nawrócenia (KKK 2691), a nie warunkiem otrzymania łaski.
• Prawo kanoniczne - sanktuarium to status nadawany przez władzę kościelną (KPK, kan. 1230), nie przez samą tradycję.
• Pobożność ludowa - wota, sukienki obrazu i spisywanie łask to wyraz wdzięczności, który Dyrektorium z 2001 roku docenia, ale nie traktuje jak dogmatu.
• Zwyczaj lokalny - przychodzenie z Bachórca na odpust to tradycja sąsiedzka, opisana przez dawną stronę parafii.

Kto szuka miejsc, które mają formalny status sanktuarium, znajdzie je w zestawieniu sanktuaria Matki Bożej Bolesnej w Polsce.

Jak sprawdzić termin odpustu w Dubiecku?

Termin odpustu w Dubiecku sprawdzisz w ogłoszeniach parafialnych na oficjalnej stronie dubiecko.przemyska.pl. Dawne źródła nie wystarczą: w 1934 roku odpust obchodzono 16 lipca ku czci Matki Bożej Szkaplerznej, a patronem obecnego kościoła jest Niepokalane Serce NMP. Aktualnej daty odpustu nie podaje żadne źródło, z którego korzystam.

Co wiadomo o odpuście z 1934 roku?

16 lipca 1934 roku, w dzień odpustu Matki Bożej Szkaplerznej, ks. infułat Stefan Momidłowski poświęcił kamień węgielny pod obecny kościół. Tak podaje dawna strona parafii (zrzut z lutego 2020 r.). To jedyna konkretna data odpustu, jaką mam ze źródeł. Patronem świątyni jest Niepokalane Serce NMP (wspomnienie w sobotę po uroczystości Najświętszego Serca Pana Jezusa), a drugimi patronami apostołowie Szymon i Juda Tadeusz (Wikipedia).

Zanim zaplanujesz wyjście na odpust, zrób to w czterech krokach:

1. Otwórz oficjalną stronę parafii dubiecko.przemyska.pl i przejdź do zakładki z ogłoszeniami.
2. Przejrzyj ogłoszenia z kilku tygodni przed spodziewanym terminem, bo parafie zapowiadają odpust z wyprzedzeniem.
3. Sprawdź godziny Mszy odpustowej, bo w dniu odpustu porządek nabożeństw bywa inny niż w zwykłą niedzielę.
4. W razie wątpliwości zapytaj w kancelarii parafialnej, czynnej w dni powszednie po Mszy świętej.

Odpust parafialny a odpust zupełny: dwa znaczenia słowa

Słowo "odpust" ma w polszczyźnie dwa znaczenia. Odpust parafialny to doroczne święto patrona kościoła, często z sumą, procesją i kramami. Odpust zupełny to pojęcie teologiczne, opisane w Katechizmie i w Enchiridion indulgentiarum (wyd. IV, 1999).

Odpust jest darowaniem przed Bogiem kary doczesnej za grzechy odpuszczone już co do winy; wierny uzyskuje go pod określonymi warunkami za pośrednictwem Kościoła (parafraza). Katechizm Kościoła Katolickiego, pkt 1471, wyd. II poprawione, Pallottinum 2002

Oba znaczenia często spotykają się w jednym dniu. Warunki odpustu zupełnego ogłasza parafia.

Pielgrzymka do obrazu a peregrynacja obrazu: czym się różnią?

W pielgrzymce to wierni wyruszają do obrazu, na przykład z Bachórca do Matki Bożej Bolesnej w Dubiecku. W peregrynacji to obraz lub jego kopia nawiedza kolejne parafie, a czasem domy. Najbardziej znana w Polsce jest peregrynacja kopii obrazu jasnogórskiego, rozpoczęta w 1957 roku z inicjatywy prymasa Stefana Wyszyńskiego.

Cecha	Pielgrzymka do obrazu	Peregrynacja (nawiedzenie) obrazu
Kto się przemieszcza	Wierni idą lub jadą do świątyni	Obraz lub jego kopia wędruje do wiernych
Gdzie	W kościele, w którym jest obraz, np. w Dubiecku	W kolejnych parafiach diecezji, czasem w domach
Jak długo	Od kilku godzin do kilku dni drogi	Zwykle doba lub kilka dni w jednej parafii
Kto organizuje	Parafia wychodząca, wspólnota lub sam pielgrzym	Kuria diecezjalna razem z parafiami
Przykład	Dawne pielgrzymki z Bachórca na odpust Matki Bożej	Nawiedzenie kopii obrazu Matki Bożej Częstochowskiej od 1957 r.

Kopia jasnogórska nawiązuje do ikony z Jasnej Góry, której dzieje opisuję osobno: tam znajdziesz, jak wygląda historia obrazu Matki Bożej Częstochowskiej.

Jakie modlitwy podczas peregrynacji obrazu?

Podczas peregrynacji obrazu najczęściej odmawia się różaniec, Apel Jasnogórski, Litanię Loretańską i modlitwę Pod Twoją obronę. Jednego obowiązkowego zestawu nie ma: diecezje wydają na czas nawiedzenia własne modlitewniki i scenariusze czuwań. W programach nawiedzeń powtarzają się te elementy:

• Powitanie obrazu przy wejściu do kościoła z udziałem duszpasterzy i wspólnot parafialnych.
• Różaniec, często rozpisany na kolejne grupy, np. Róże Różańcowe, młodzież i rodziny.
• Apel Jasnogórski ze słowami "Maryjo, Królowo Polski, jestem przy Tobie, pamiętam, czuwam".
• Litania Loretańska i modlitwa Pod Twoją obronę na zakończenie czuwania.
• Czytanie Ewangelii o nawiedzeniu Elżbiety, Łk 1,39-56 w przekładzie Biblii Tysiąclecia.

Co wpisać do księgi nawiedzenia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej?

Do księgi nawiedzenia wpisuje się krótkie podziękowanie, intencję rodziny lub wspólnoty oraz datę i podpis. Podniosły styl nie jest potrzebny. Wystarczą trzy, cztery zdania pisane własnymi słowami, na przykład:

• Podziękowanie: "Dziękujemy za czas nawiedzenia w naszej rodzinie i za wspólną modlitwę".
• Intencja rodziny: prośba o zdrowie bliskich, zgodę w domu albo szczęśliwy powrót kogoś z wyjazdu.
• Intencja wspólnoty: modlitwa za parafię, za chorych albo za młodzież przygotowującą się do bierzmowania.
• Pamięć o zmarłych: krótkie wspomnienie z imieniem osoby, za którą się modlimy.
• Podpis: imię i nazwisko, rodzina lub nazwa grupy, miejscowość i data.

Księga trafia potem do archiwum, więc pisz czytelnie.

Jak sprawdzić, gdzie będzie obraz Matki Boskiej Częstochowskiej?

Gdzie będzie obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, sprawdzisz w terminarzu kurii diecezji, w której trwa nawiedzenie, oraz w ogłoszeniach parafii. Dla archidiecezji przemyskiej punktem wyjścia jest strona przemyska.pl, a informacje o peregrynacji publikuje też Jasna Góra. Terminy się zmieniają, więc nie podaję ich z pamięci.

Skąd brać aktualny terminarz nawiedzenia?

Terminarz układa kuria diecezjalna, a parafie ogłaszają swoje daty z wyprzedzeniem. Przy szukaniu najlepiej działa taka kolejność:

1. Wejdź na stronę swojej diecezji, w archidiecezji przemyskiej na przemyska.pl.
2. Poszukaj zakładki lub komunikatu o peregrynacji albo nawiedzeniu.
3. Sprawdź, w którym dekanacie jest obecnie obraz, bo nawiedzenie zwykle idzie dekanat po dekanacie.
4. Porównaj datę z ogłoszeniami parafii, do której chcesz pojechać.
5. Zajrzyj na jasnagora.com, gdzie Jasna Góra publikuje informacje o peregrynacji.

Czy terminarz nawiedzenia może się zmienić?

Tak, kuria może przesunąć daty z powodów duszpasterskich albo organizacyjnych. Komunikat diecezji sprawdzaj tuż przed wyjazdem.

Pielgrzymki parafii Dubiecko w XXI wieku

Pielgrzymki parafii Dubiecko w XXI wieku to wyjazdy do znanych ośrodków kultu: galerie dawnej strony parafii (zrzut z lutego 2019 r.) pokazują Częstochowę, Kalwarię Pacławską, Gidle, Wilno, Grecję w 2015 roku oraz Kalisz i Licheń w 2016 roku. To odwrotny kierunek niż dawniej, gdy pielgrzymi przychodzili do Dubiecka.

Częstochowa, Kalwaria Pacławska, Gidle, Wilno, Licheń

Galerie nie podają liczby uczestników ani organizatorów, więc ograniczam się do listy celów:

• Częstochowa - Jasna Góra i obraz Matki Bożej Częstochowskiej.
• Kalwaria Pacławska - sanktuarium w archidiecezji przemyskiej, najbliższy z tych celów.
• Gidle - sanktuarium maryjne, kolejny cel z galerii dawnej strony parafii.
• Wilno - miasto, w którym polscy pielgrzymi zwykle kierują się do Ostrej Bramy.
• Grecja (2015) oraz Kalisz i Licheń (2016) - wyjazdy z datą w galeriach.

O ostatnim z tych miejsc piszę w tekście Licheń i sanktuarium Matki Bożej Licheńskiej, gdzie oddzielam fakty historyczne od przekazu objawień prywatnych.

Czym różnią się dzisiejsze wyjazdy od dawnych pielgrzymek do Dubiecka?

Dawniej Dubiecko było celem dla sąsiadów, dziś parafia sama wyrusza w drogę. Różnice widać w kilku punktach:

• Kierunek - dawniej z Bachórca do Dubiecka, dziś z Dubiecka do Częstochowy czy Lichenia.
• Zasięg - dawniej obręb dekanatu Dubiecko, dziś cała Polska, Litwa i Grecja.
• Czas - dawniej dzień odpustu, dziś często kilkudniowy wyjazd.
• Cel - dawniej lokalny obraz Matki Bożej Bolesnej, dziś sanktuaria o znaczeniu krajowym.

Jak przygotować się do pielgrzymki do Dubiecka?

Pielgrzymkę do Dubiecka zaplanujesz w trzech krokach: sprawdź godziny Mszy na dubiecko.przemyska.pl, ustal dojazd do kościoła przy ul. Ignacego Krasickiego 20, a przy grupie uprzedź parafię przez jej oficjalne kanały. Według oficjalnej strony (stan na październik 2026) w niedziele Msze w Dubiecku są o 7:00, 8:30, 11:30 i 16:00.

Msze, kancelaria i dojazd: co sprawdzić przed wyjściem

Poniższe dane pochodzą z oficjalnej strony parafii dubiecko.przemyska.pl, stan na październik 2026. Przed wyjazdem sprawdź je ponownie:

• Adres kościoła: ul. Ignacego Krasickiego 20, 37-750 Dubiecko, powiat przemyski, województwo podkarpackie.
• Msze w niedziele i uroczystości: 7:00, 8:30, 11:30 i 16:00 w Dubiecku oraz 10:00 w kościele filialnym w Słonnem.
• Msze w dni powszednie: 6:30 i 18:00.
• Kancelaria parafialna: w dni powszednie po Mszy świętej.
• Obraz Matki Bożej Bolesnej: w bocznej kaplicy, w barokowym ołtarzu odnowionym w 1956 roku.

Jak zgłosić grupę pielgrzymów?

Grupę zgłasza się bezpośrednio parafii, przez kontakt podany na dubiecko.przemyska.pl albo w kancelarii. Ten serwis jest niezależnym przewodnikiem i nie przyjmuje zgłoszeń. W rozmowie z parafią przydaje się:

1. Podanie liczby osób i przybliżonej godziny przyjazdu.
2. Informacja, czy grupa ma własnego kapłana i chce sprawować Mszę.
3. Pytanie o możliwość modlitwy przy obrazie poza godzinami nabożeństw.

Co zobaczyć w Dubiecku poza kościołem?

Dubiecko to także wątek krajoznawczy, niezwiązany z parafią. Według Wikipedii (hasło Dubiecko) i dawnej strony parafii można zaplanować:

• Pałac Krasickich z parkiem, w którym w 1735 roku urodził się Ignacy Krasicki.
• Dawną cerkiew Podniesienia Krzyża Świętego, dziś pełniącą funkcję galerii.
• Miejsce dawnego kościoła św. Mikołaja w parku pałacowym, oznaczone dziś kamiennym krzyżem (dawna strona parafii, zrzut z 2020 r.).
• Spacer nad Sanem, który pokazuje, jak Dubiecko wpisuje się w krajobraz Pogórza Dynowskiego.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka jest modlitwa na powitanie obrazu w domu?

Nie ma jednego obowiązkowego tekstu, bo diecezje przygotowują na peregrynację własne modlitewniki. Najczęściej rodzina odmawia Pod Twoją obronę, dziesiątek różańca lub Apel Jasnogórski i odczytuje fragment Ewangelii, np. Łk 1,39-56. Liczy się wspólna modlitwa domowników, a nie forma tekstu.

Czy kościół w Dubiecku jest sanktuarium?

Nie, źródła nie podają, by kościół Niepokalanego Serca NMP w Dubiecku miał status sanktuarium. Obraz Matki Bożej Bolesnej był celem lokalnych pielgrzymek, ale tytuł sanktuarium nadaje władza kościelna, a nie sama tradycja. Kościół jest parafialny i pełni funkcję siedziby dekanatu.

Czym jest sanktuarium według prawa kanonicznego?

Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 roku w kan. 1230 określa sanktuarium jako kościół lub inne miejsce święte, do którego za zgodą ordynariusza miejsca licznie pielgrzymują wierni z pobożności. Status nadaje biskup, nie zwyczaj.

Czy pielgrzymka musi być piesza?

Nie. Pielgrzymka może być piesza, rowerowa, autokarowa albo indywidualna. Liczy się modlitwa i cel duchowy, a nie środek transportu.

Co zabrać na jednodniową pielgrzymkę do kościoła?

Wystarczą różaniec, wygodne buty, woda i ubranie stosowne do świątyni. Wcześniej sprawdź godziny Mszy i możliwość spowiedzi na oficjalnej stronie parafii.

Czy obraz Matki Bożej Bolesnej w Dubiecku można obejrzeć poza Mszą?

To zależy od tego, czy kościół jest w danej chwili otwarty. Dawna strona parafii (zrzut z 2017 r.) wskazywała zwiedzanie po wcześniejszym umówieniu, a obraz znajduje się w bocznej kaplicy. Najpewniej jest przyjść przed Mszą lub po niej albo zapytać w kancelarii.

Źródła i literatura

1. Dawna strona parafii Dubiecko (kult Matki Bożej Bolesnej, historia, galerie, dekanat), zrzuty w Wayback Machine z lat 2017-2020.
2. Oficjalna strona parafii Niepokalanego Serca NMP w Dubiecku, godziny Mszy i kancelaria, odczyt: październik 2026.
3. Wikipedia: Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Dubiecku oraz Wikipedia: Dubiecko, odczyt: październik 2026.
4. Archidiecezja przemyska, przemyska.pl, komunikaty diecezjalne.
5. Katechizm Kościoła Katolickiego, pkt 1471 i 2691, wyd. II poprawione, Pallottinum, Poznań 2002.
6. Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii. Zasady i wskazania, 2001, wydanie polskie Pallottinum.
7. Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 1230-1234, 1983, przekład polski Pallottinum.
8. Penitencjaria Apostolska, Enchiridion indulgentiarum, wyd. IV, Libreria Editrice Vaticana 1999.
9. Jasna Góra, jasnagora.com, informacje o peregrynacji kopii obrazu.