Co znajdziesz w tekście
Nowenna do Matki Bożej Gietrzwałdzkiej - tekst na 9 dni
Nowenna do Matki Bożej Gietrzwałdzkiej to dziewięciodniowa modlitwa związana z objawieniami w Gietrzwałdzie na Warmii, które trwały od 27 czerwca do 16 września 1877 roku. Według widzących, Justyny Szafryńskiej i Barbary Samulowskiej, Maryja mówiła po polsku i prosiła o codzienny różaniec. Każdy dzień nowenny ma ten sam schemat: modlitwę wstępną, rozważanie, część różańca i modlitwę końcową.
Poniżej podaję schemat nowenny i krótkie rozważania na każdy z dziewięciu dni. Ułożyłem je sam na podstawie historii objawień, więc nie są tekstem urzędowym. Czytając modlitewniki i strony internetowe, zauważyłem, że wersje nowenny gietrzwałdzkiej wyraźnie się od siebie różnią. Mają inne rozważania, inną długość i inną modlitwę końcową. Jeśli chcesz odmawiać tekst wydany przez sanktuarium w Gietrzwałdzie, zapytaj o niego w sanktuarium albo w księgarni diecezjalnej archidiecezji warmińskiej. Zgodnie z KPK kan. 826 modlitewniki może wydawać tylko ten, kto ma zezwolenie ordynariusza.
Jak wygląda modlitwa na początek każdego dnia nowenny?
Każdy dzień zaczyna się tak samo: znakiem krzyża, przywołaniem intencji i krótką modlitwą do Maryi. Taka stała rama porządkuje nowennę, a codziennie zmienia się tylko rozważanie. Na otwarcie możesz wziąć tę propozycję albo modlitwę ze swojego modlitewnika:
Matko Boża Gietrzwałdzka, która przemówiłaś do dzieci na Warmii w ich ojczystym języku, przychodzę do Ciebie z moją intencją. Naucz mnie modlić się wytrwale, tak jak prosiłaś w 1877 roku, i prowadź mnie do Twojego Syna. Amen.
Propozycja autora serwisu, nie jest to tekst urzędowy
Potem w ustalonej kolejności następują stałe części dnia:
- Znak krzyża i intencja - jedno zdanie, z którym zostajesz przez wszystkie 9 dni.
- Modlitwa wstępna - powyższa albo ta z wydania, z którego korzystasz.
- Rozważanie dnia - jedno wydarzenie z objawień w 1877 roku.
- Część różańca lub dziesiątek - to najważniejsza część, bo właśnie do różańca wzywało orędzie gietrzwałdzkie.
- Wezwania - na przykład trzykrotne „Matko Boża Gietrzwałdzka, módl się za nami”.
- Modlitwa końcowa - „Pod Twoją obronę” albo modlitwa zamykająca podana niżej.
Dzień 1-3: pierwsze objawienie, imię Maryi i różaniec
Pierwsze trzy dni odpowiadają początkowi wydarzeń w Gietrzwałdzie. Rozważania układają się w porządku historycznym, dlatego łatwo je zapamiętać.
- Nowenna gietrzwałdzka, dzień 1: 27 czerwca 1877 roku Justyna Szafryńska wraca z egzaminu przed pierwszą Komunią i widzi przy kościele jasną postać. Prośba dnia: o czujność na Boga w zwyczajnej codzienności.
- Dzień 2: według relacji widzących Maryja przedstawiła się jako Niepokalanie Poczęta. Prośba dnia: o czyste serce i o przyjęcie łaski chrztu.
- Dzień 3: rozważamy wezwanie do codziennego różańca, czyli rdzeń orędzia. Prośba dnia: o wytrwałość w modlitwie, także w dniach, kiedy nic nie czujemy.
Jaka jest nowenna do Matki Bożej Gietrzwałdzkiej w czwarty dzień?
Czwarty dzień nowenny poświęcam temu, że Maryja w Gietrzwałdzie mówiła po polsku. Warmia należała wtedy do Prus, a w latach 70. XIX wieku trwał Kulturkampf, więc polska mowa i katolicka wiara miejscowych ludzi były wystawione na próbę. Prośba dnia dotyczy rodzin, które przekazują dzieciom wiarę i język, oraz wszystkich, którzy wierzą w trudnych warunkach. Po rozważaniu odmów jedną część różańca, na przykład tajemnice radosne, a potem wezwania i modlitwę końcową.
Dzień 5-9 i modlitwa na zakończenie
Ostatnie pięć dni prowadzi przez lato 1877 roku aż do pożegnania 16 września:
- Dzień 5: widzące przekazywały Maryi pytania ludzi o chorych i zmarłych. Prośba dnia: za tych, którzy sami nie potrafią się modlić.
- Dzień 6: do Gietrzwałdu przychodziły tłumy, a wielu z nich się spowiadało. Prośba dnia: o nawrócenie i o dobrą spowiedź.
- Dzień 7: chorzy przy źródełku w Gietrzwałdzie. Prośba dnia: za chorych i za tych, którzy się nimi opiekują.
- Dzień 8: 8 września, święto Narodzenia NMP, kiedy według przekazu Maryja pobłogosławiła źródło. Prośba dnia: o wdzięczność za otrzymane dobro.
- Dzień 9: 16 września 1877 roku, ostatnie objawienie. Prośba dnia: aby wezwanie do różańca zostało w nas także po nowennie.
Na zakończenie każdego dnia możesz odmówić modlitwę, którą Kościół zna od wieków: „Pod Twoją obronę uciekamy się, święta Boża Rodzicielko, naszymi prośbami racz nie gardzić w potrzebach naszych, ale od wszelakich złych przygód racz nas zawsze wybawiać, Panno chwalebna i błogosławiona. O Pani nasza, Orędowniczko nasza, Pośredniczko nasza, Pocieszycielko nasza. Z Synem swoim nas pojednaj, Synowi swojemu nas polecaj, swojemu Synowi nas oddawaj. Amen.”
Kiedy jest nowenna do Matki Bożej?
Nowennę do Matki Bożej Gietrzwałdzkiej możesz zacząć w dowolnym dniu roku. Trzeba ją odmawiać przez 9 kolejnych dni, ale żaden przepis nie wyznacza jej daty. Wiele osób wybiera czas przed rocznicą objawień z 1877 roku albo przed uroczystościami w sanktuarium. Daty uroczystości w danym roku podaje sanktuarium w Gietrzwałdzie.
Nowenna należy do pobożności ludowej, a nie do liturgii. Nie ma więc obowiązkowego kalendarza, tak jak mają go na przykład okresy liturgiczne.
Czy nowennę można zacząć w dowolnym dniu?
Tak, możesz zacząć w dniu, który Ci odpowiada. Zwykle nowennę wiąże się z konkretną intencją albo z nadchodzącym świętem. Tak dobierają termin wierni:
- Przed rocznicą pierwszego objawienia - nowenna kończy się wtedy 27 czerwca, w dniu, w którym w 1877 roku zaczęły się wydarzenia.
- Przed świętem Narodzenia NMP - 8 września, dzień związany w przekazie z błogosławieństwem źródła.
- Przed rocznicą zakończenia objawień - 16 września.
- Przed pielgrzymką do Gietrzwałdu - nowenna kończy się w dniu wyjazdu.
- W pilnej sprawie - od dnia, w którym pojawiła się potrzeba, bez czekania na święto.
Dlaczego nowenna trwa 9 dni?
Zwyczaj dziewięciu dni nawiązuje do modlitwy Apostołów razem z Maryją między Wniebowstąpieniem a Pięćdziesiątnicą. Opis z Dziejów Apostolskich to podstawa biblijna każdej nowenny:
„Wszyscy oni trwali jednomyślnie na modlitwie razem z niewiastami, Maryją, Matką Jezusa, i braćmi Jego.”
Dz 1,14, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum 1999
Gdzie sprawdzić terminy uroczystości w sanktuarium?
Programy uroczystości i daty odpustów zmieniają się co roku, dlatego ich tu nie podaję. Aktualne informacje znajdziesz na stronie Sanktuarium Matki Bożej w Gietrzwałdzie i w komunikatach archidiecezji warmińskiej. Przed wyjazdem zadzwoń tam i potwierdź godziny nabożeństw.
Jak odmawiać nowennę gietrzwałdzką krok po kroku?
Nowennę gietrzwałdzką odmawia się codziennie w tych samych sześciu krokach: intencja, znak krzyża, modlitwa i rozważanie dnia, różaniec, wezwania lub litania, zakończenie. Jeden dzień zajmuje zwykle 15-25 minut, jeśli odmawiasz całą część różańca. Z jednym dziesiątkiem wystarczy kilka minut. Różaniec jest tu najważniejszy, bo do niego wzywało orędzie z 1877 roku.
- Nazwij intencję jednym zdaniem i powtarzaj ją przez wszystkie 9 dni.
- Uczyń znak krzyża i odmów modlitwę wstępną.
- Przeczytaj rozważanie danego dnia, najlepiej powoli i na głos.
- Odmów różaniec: jedną część (5 dziesiątków) albo przynajmniej jeden dziesiątek.
- Dodaj wezwania albo litanię, jeśli masz tekst z zatwierdzonego wydania.
- Zakończ modlitwą „Pod Twoją obronę” i znakiem krzyża.
Ile trwa jeden dzień nowenny?
Jeden dzień nowenny z pełną częścią różańca trwa zwykle 15-25 minut. Wersja z jednym dziesiątkiem i krótkim rozważaniem zajmuje 5-8 minut. Lepiej wybrać krótszą formę i wytrwać do końca, niż porzucić długą po trzech dniach. Kto zna już rytm paciorków, może w niektóre dni sięgnąć po koronkę do Miłosierdzia Bożego na różańcu, ale nie zastąpi ona różańca, który w Gietrzwałdzie jest sednem.
Jak odmawiać nowennę w rodzinie lub w grupie?
We wspólnej modlitwie najlepiej rozdzielić role. Tak robią rodziny i Róże Różańcowe:
- Prowadzący czyta modlitwę wstępną i rozważanie.
- Poszczególne osoby zaczynają kolejne dziesiątki, a reszta odpowiada.
- Dzieci mogą odczytać wezwania albo trzymać świecę.
- Intencję warto ustalić razem pierwszego dnia, żeby każdy wiedział, o co prosi.
Czy nowenna gwarantuje wysłuchanie prośby?
Nie. Nowenna to forma wytrwałej prośby, a nie sposób na zapewnienie sobie określonego skutku. Katechizm w punktach 2734-2737, zatytułowanych „Synowska ufność”, wyjaśnia, że Bóg zna nasze potrzeby lepiej niż my sami. Modlitwa uczy też zgadzać się z Jego wolą, nawet gdy prośba nie zostaje spełniona tak, jak chcieliśmy.
Co wydarzyło się w Gietrzwałdzie w 1877 roku?
Latem 1877 roku w Gietrzwałdzie na Warmii, wtedy w zaborze pruskim, dwie dziewczynki, Justyna Szafryńska i Barbara Samulowska, oznajmiły, że widzą Matkę Bożą. Według ich relacji Maryja mówiła po polsku i wzywała do codziennego odmawiania różańca. Objawienia trwały od 27 czerwca do 16 września. Biskup warmiński uznał je w 1977 roku, w setną rocznicę wydarzeń.
Najważniejsze fakty, które podaje sanktuarium:
- Miejsce: Gietrzwałd, wieś na Warmii niedaleko Olsztyna, dziś w archidiecezji warmińskiej.
- Czas: od 27 czerwca do 16 września 1877 roku.
- Widzące: Justyna Szafryńska i Barbara Samulowska.
- Język: polski, w czasie gdy Warmia należała do Prus.
- Orędzie: codzienny różaniec.
- Uznanie: w 1977 roku przez bp. Józefa Drzazgę, biskupa warmińskiego.
Justyna Szafryńska i Barbara Samulowska
Obie widzące były dziewczynkami przygotowującymi się do pierwszej Komunii. Pierwsza postać Maryi zobaczyła Justyna Szafryńska, a następnego dnia także Barbara Samulowska. Ludzie zaczęli przez nie przekazywać pytania o chorych, zmarłych i sprawy parafii. Barbara Samulowska wstąpiła później do zgromadzenia sióstr miłosierdzia i pracowała na misjach w Gwatemali.
Orędzie: codzienny różaniec
Główne wezwanie orędzia gietrzwałdzkiego to codzienne odmawianie różańca. Dlatego różaniec jest osią nowenny, a nie dodatkiem do niej. Według relacji widzących Maryja zjawiała się podczas wieczornej modlitwy różańcowej przy kościele. Właśnie to wezwanie łączy Gietrzwałd z nabożeństwami różańcowymi w październiku, które odbywają się w tysiącach polskich parafii.
Uznanie objawień przez Kościół w 1977 roku
Objawienia w Gietrzwałdzie uznał w 1977 roku biskup warmiński Józef Drzazga, w setną rocznicę wydarzeń. Gietrzwałd bywa dlatego nazywany jedynymi w Polsce objawieniami maryjnymi oficjalnie uznanymi przez Kościół. Uznanie nie czyni jednak objawień prawdą wiary. Kościół traktuje je jako objawienie prywatne. Zasady oceny takich zjawisk Dykasteria Nauki Wiary opisała ponownie w Normach z 2024 roku.
„Nie należą one jednak do depozytu wiary. Ich rolą nie jest «ulepszanie» czy «uzupełnianie» ostatecznego Objawienia Chrystusa, lecz pomoc w pełniejszym przeżywaniu go w jakiejś epoce historycznej.”
Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 67, Pallottinum 1994
Jaka jest modlitwa o uzdrowienie do Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej?
Modlitwa o uzdrowienie do Matki Boskiej Gietrzwałdzkiej to prośba o wstawiennictwo Maryi za osobę chorą, którą można odmówić samodzielnie albo w siódmym dniu nowenny. Nie zastępuje ona leczenia ani sakramentów. Nauka Kościoła o modlitwie za chorych opiera się na Liście św. Jakuba (Jk 5,14-15) i na sakramencie namaszczenia chorych opisanym w KKK 1499-1532.
Modlitwa za chorych - propozycja tekstu
Poniższą modlitwę ułożyłem sam, więc nie jest to tekst z modlitewnika sanktuarium. Możesz ją odmawiać prywatnie:
Matko Boża Gietrzwałdzka, Ty widziałaś ludzi, którzy przynosili do Gietrzwałdu swoich chorych. Polecam Ci (imię). Wyproś mu siłę w chorobie, mądrość dla lekarzy i cierpliwość dla tych, którzy przy nim czuwają. Niech we wszystkim dzieje się wola Twojego Syna. Amen.
Propozycja autora serwisu, nie jest to tekst urzędowy
Czy woda z Gietrzwałdu ma znaczenie religijne?
Tak, ale jako znak pobożności, a nie lekarstwo. Według przekazu Maryja pobłogosławiła źródło 8 września 1877 roku, a pielgrzymi do dziś zabierają z niego wodę. To sakramentalium i znak modlitwy, tak jak woda święcona w kościele. Nie wolno mówić, że woda uzdrawia ani że przynosi pewny skutek.
Jak łączyć modlitwę z leczeniem i sakramentami?
Kościół nie stawia modlitwy przeciw medycynie. Podpowiedzi z nauczania Kościoła:
- Sakrament namaszczenia chorych (KKK 1499-1532) przyjmuje się przy poważnej chorobie, przed operacją albo w starości, a nie dopiero w ostatniej chwili.
- Kapłana do chorego wzywa się przez kancelarię parafii, do której należy chory.
- Modlitwa rodziny wspiera chorego i opiekunów, ale nie zastępuje leczenia.
- Zalecenia lekarza trzeba nadal wykonywać, a o zmianie terapii decyduje tylko lekarz.
Ta część ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani rozmowy z duszpasterzem.
Litania i modlitwa do Matki Bożej Gietrzwałdzkiej
Modlitwa do Matki Bożej Gietrzwałdzkiej to krótka prośba, która przywołuje polską mowę Maryi i wezwanie do różańca. Najczęściej odmawia się ją codziennie albo na zakończenie każdego dnia nowenny. Teksty prywatne możesz odmawiać w domu. Do nabożeństwa w kościele bierze się teksty z wydań zatwierdzonych przez biskupa (KPK kan. 826).
Jak brzmi krótka modlitwa do Matki Bożej Gietrzwałdzkiej?
Na co dzień wystarczy kilka wezwań, które można odmówić w drodze albo przed snem:
- Matko Boża Gietrzwałdzka, módl się za nami.
- Niepokalanie Poczęta, ucz nas modlitwy różańcowej.
- Pocieszycielko Warmii, strzeż naszych rodzin.
- Uzdrowienie chorych, wspieraj cierpiących, to wezwanie znane z Litanii Loretańskiej.
Czy istnieje litania do Matki Bożej Gietrzwałdzkiej?
Tak, w obiegu są litanie do Matki Bożej Gietrzwałdzkiej. Nie przepisuję tu żadnej z nich, bo wersje różnią się wezwaniami. Ich teksty i źródła omawiam w osobnym artykule litania do Matki Bożej Gietrzwałdzkiej. W nowennie litanię odmawia się po różańcu, przed modlitwą końcową.
Jaki jest obraz Matki Bożej Gietrzwałdzkiej?
W bazylice w Gietrzwałdzie czci się obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem, który był w kościele na długo przed objawieniami. Został koronowany w 1967 roku. Pielgrzymi modlą się przed nim po przejściu do miejsca objawień przy klonie i do źródełka. To dobrze pokazuje, że kult gietrzwałdzki łączy trzy miejsca: obraz, drzewo i wodę.
Czym nowenna gietrzwałdzka różni się od innych nowenn maryjnych?
Nowenna gietrzwałdzka różni się od innych przede wszystkim osią: jest nią codzienny różaniec i wydarzenia z Warmii z 1877 roku, kiedy Maryja według przekazu mówiła po polsku. Nowenna fatimska jest związana z pokutą i pierwszymi sobotami (1917). Nowenna gidelska wyrasta z kultu małej figurki w sanktuarium dominikanów. Wszystkie trzy należą do pobożności ludowej, którą opisuje Dyrektorium z 2001 roku.
Gietrzwałd, Fatima i Gidle: trzy miejsca, trzy tradycje
| Cecha | Gietrzwałd | Fatima | Gidle |
|---|---|---|---|
| Rodzaj kultu | objawienia z 1877 roku | objawienia z 1917 roku | kult figurki z XVI wieku |
| Kraj | Polska, Warmia | Portugalia | Polska, sanktuarium dominikańskie |
| Główne wezwanie | codzienny różaniec | różaniec, pokuta, pierwsze soboty | zawierzenie Maryi, pielgrzymowanie |
| Widzący | Justyna Szafryńska, Barbara Samulowska | Łucja, Franciszek i Hiacynta | brak, kult wyrósł z odnalezienia figurki |
| Status | objawienie prywatne uznane w 1977 roku | objawienie prywatne uznane przez Kościół | kult maryjny, nie objawienie |
| Osobny tekst | ten artykuł | nowenna do Matki Bożej Fatimskiej | nowenna do Matki Bożej Gidelskiej |
Jakie nowenny maryjne znają parafie nad Sanem?
W dolinie Sanu, którą obchodzę od lat, maryjne tradycje mają wyraźnie lokalny charakter. Dubiecko dobrze to pokazuje:
- Patronka kościoła w Dubiecku to Niepokalane Serce NMP. Kościół konsekrowano 24 sierpnia 1952 roku (Wikipedia, strona parafii).
- Obraz Matki Bożej Bolesnej z inskrypcją z 1753 roku stoi od 1956 roku w barokowym ołtarzu kaplicy bocznej. Wątek ten rozwijam w tekście o tym, czym jest siedem boleści Matki Bożej.
- Nabożeństwa fatimskie pojawiały się w ogłoszeniach parafii w latach 2019-2023, według archiwum dawnej strony parafiadubiecko.pl.
- Pielgrzymki parafialne do Częstochowy, Kalwarii Pacławskiej i Gidli dokumentowała galeria dawnej strony parafii (stan z 2019 r.).
Nowenna gietrzwałdzka dobrze się wpisuje w ten krajobraz, bo jej rdzeniem jest różaniec, który zna każda Róża Różańcowa w Polsce.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy jest odpust w Gietrzwałdzie 2026?
Termin i program uroczystości odpustowych w danym roku ogłasza sanktuarium w Gietrzwałdzie. Daty i godziny nabożeństw mogą się zmieniać, dlatego ich tu nie podaję. Przed wyjazdem sprawdź aktualny harmonogram na stronie sanktuarium lub archidiecezji warmińskiej.
Gdzie leży Gietrzwałd?
Gietrzwałd to wieś na Warmii niedaleko Olsztyna, w archidiecezji warmińskiej. Znajdują się tam bazylika, Sanktuarium Matki Bożej Gietrzwałdzkiej, miejsce objawień i źródełko. Z Podkarpacia trzeba się liczyć z całodniową podróżą przez pół Polski.
W jakim języku mówiła Matka Boża w Gietrzwałdzie?
Według przekazu widzących Maryja mówiła po polsku. W 1877 roku Warmia należała do Prus i trwał Kulturkampf, więc dla miejscowych Polaków miało to ogromne znaczenie. Dlatego Gietrzwałd tak często łączy się z modlitwą za ojczyznę.
Czy nowennę gietrzwałdzką można odmawiać w intencji chorej osoby?
Tak, intencję wybiera sam modlący się. Nowennę warto połączyć z modlitwą za chorych i z zachętą, by chory przyjął sakrament namaszczenia chorych (KKK 1499-1532). Modlitwa nie zastępuje leczenia i nie obiecuje konkretnego skutku.
Czy trzeba pojechać do Gietrzwałdu, żeby odprawić nowennę?
Nie. Nowennę odmawia się w domu, w kościele parafialnym albo w drodze. Pielgrzymka do sanktuarium to osobna forma pobożności, którą można z nowenną połączyć, ale nie trzeba.
Co zrobić, jeśli opuszczę jeden dzień nowenny?
Nowenna to zwyczaj pobożny, a nie przepis prawa kościelnego, więc opuszczenie dnia nie jest grzechem. Większość duszpasterzy radzi spokojnie kontynuować albo dołożyć brakujący dzień na końcu. Ważniejsza od rachunku dni jest wytrwałość, o której mówi KKK 2734-2737.
Rafał Kustra - mieszka w Przemyślu i od kilkunastu lat wędruje doliną Sanu między Dubieckiem, Krzywczą a Birczą, opisując kościoły, cerkwie i dwory Pogórza Dynowskiego.
Aktualizacja: listopad 2026
Źródła i literatura
- Katechizm Kościoła Katolickiego, Pallottinum, Poznań 1994: nr 67 (objawienia prywatne), 1499-1532 (namaszczenie chorych), 2734-2737 (synowska ufność).
- Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 1999: Dz 1,14; Jk 5,14-15.
- Dykasteria Nauki Wiary, Normy postępowania w rozeznawaniu domniemanych zjawisk nadprzyrodzonych, 17 maja 2024, vatican.va.
- Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, Dyrektorium o pobożności ludowej i liturgii, 2001, vatican.va.
- Kodeks Prawa Kanonicznego (1983), kan. 826.
- Sanktuarium Matki Bożej w Gietrzwałdzie, strona oficjalna (historia objawień, harmonogram uroczystości), stan na 2026.
- Archidiecezja warmińska, archwarmia.pl, komunikaty o sanktuarium w Gietrzwałdzie.
- Parafia Niepokalanego Serca NMP w Dubiecku, dubiecko.przemyska.pl, oraz archiwum dawnej strony parafiadubiecko.pl (2019-2023) w Internet Archive.
- Kościół Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Dubiecku, Wikipedia.
- Zdjęcie wyróżniające: Damian Pękalski, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons, strona pliku.




