Koronka za zmarłych - jak ją odmawiać

Tekst: · ostatnia zmiana

Co znajdziesz w tekście

Koronka za zmarłych w skrócie: co trzeba wiedzieć?

Koronka za zmarłych to najczęściej Koronka do Miłosierdzia Bożego ofiarowana za konkretną osobę zmarłą. Odmawia się ją na zwykłym różańcu. Najpierw Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Wierzę w Boga, potem pięć części: raz „Ojcze Przedwieczny” i 10 razy „Dla Jego bolesnej męki”, a na końcu 3 razy „Święty Boże”. Tekst zapisała św. Faustyna Kowalska (Dzienniczek, nr 476). Spokojnie odmówiona trwa około 8-12 minut.

Ten poradnik powstał z lektury źródeł: Dzienniczka, Katechizmu i Pisma Świętego. Kościół w Dubiecku, pod którego obrazem Matki Bożej Bolesnej modliły się całe pokolenia, przewija się w nim jako przykład miejscowej tradycji. Poniżej znajdziesz:

  • Schemat krok po kroku - co mówić na krzyżyku, na dużych i na małych paciorkach.
  • Miejsce na imię zmarłego - gdzie wiernym przyjęło się dodawać „Wieczny odpoczynek” i imię bliskiej osoby.
  • Okazje - modlitwa przed pogrzebem, w 30. dniu, w rocznicę śmierci i w listopadzie.
  • Nauka Kościoła - co mówią KKK 958 i 1032, 2 Mch 12,43-46 i encyklika Spe salvi (2007).
  • Porównanie - koronka, różaniec i litania za zmarłych w jednej tabeli.

Czym jest koronka za zmarłych?

Koronka za zmarłych to modlitwa odmawiana na paciorkach w intencji osoby zmarłej. W Polsce prawie zawsze chodzi o Koronkę do Miłosierdzia Bożego z Dzienniczka św. Faustyny (nr 474-476). Ma pięć części, które odpowiadają pięciu dziesiątkom różańca. Za zmarłego ofiaruje się ją na początku, a jej tekst się przy tym nie zmienia.

Przez lata czytałem pod tym hasłem różne modlitewniki i dewocjonalia z kiosków przy sanktuariach Podkarpacia. Pod jedną nazwą kryje się kilka różnych modlitw, dlatego dobrze jest je od siebie oddzielić.

Koronka do Miłosierdzia Bożego ofiarowana za zmarłego

Za zmarłego odmawia się po prostu Koronkę do Miłosierdzia Bożego. Za zmarłym przemawia tu intencja, czyli słowa wypowiedziane na początku, a nie inny tekst modlitwy. Taka koronka opiera się na nauce o obcowaniu świętych: Kościół na ziemi, w czyśćcu i w niebie tworzy jedną wspólnotę (KKK 946-962).

  • Tekst - ten sam co w każdej Koronce do Miłosierdzia Bożego, zapisany w Dzienniczku pod nr 476.
  • Intencja - wypowiadana na początku, np. „za duszę śp. Józefa”.
  • Narzędzie - zwykły różaniec o pięciu dziesiątkach albo liczenie na palcach.
  • Forma - samodzielnie, w rodzinie albo wspólnie w kościele, mówiona lub śpiewana.

Krótka koronka za zmarłych i koronka do Serca Maryi

„Krótka koronka za zmarłych” i „koronka do Serca Maryi za zmarłych” to prywatne formy pobożności. Żadna z nich nie ma jednego zatwierdzonego tekstu. W obiegu jest kilka wersji, często z wezwaniem „Wieczny odpoczynek” na małych paciorkach. Gdy chcesz się nimi modlić, wybierz tekst z modlitewnika z imprimatur, a nie z anonimowego łańcuszka w internecie. Inną, osobną modlitwą jest Koronka do Siedmiu Boleści Matki Bożej, która ma siedem części i rozważania.

Czy to inna modlitwa niż Koronka do Miłosierdzia Bożego?

Nie. W większości przypadków „koronka za zmarłych” i Koronka do Miłosierdzia Bożego to ta sama modlitwa, różnią się tylko intencją. Inaczej jest wyłącznie przy prywatnych koronkach opisanych wyżej.

Objawienia prywatne nie należą do depozytu wiary. Ich rolą jest pomoc w pełniejszym przeżywaniu Objawienia w danym okresie historii (parafraza). - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 67, 1992

Jak się odmawia koronkę za zmarłego?

Koronkę za zmarłego odmawia się w siedmiu krokach, tak jak każdą Koronkę do Miłosierdzia Bożego. Na początku ofiarowuje się ją za konkretną osobę. Po Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Wierzę na dużych paciorkach mówi się „Ojcze Przedwieczny”, na małych 10 razy „Dla Jego bolesnej męki”, a na końcu 3 razy „Święty Boże” (Dzienniczek, nr 476).

  1. Znak krzyża - na krzyżyku różańca.
  2. Intencja - jedno zdanie, za kogo ofiarujesz modlitwę.
  3. Modlitwy wstępne - Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo, Wierzę w Boga.
  4. Duży paciorek - „Ojcze Przedwieczny…” raz.
  5. Małe paciorki - „Dla Jego bolesnej męki…” 10 razy.
  6. Powtórzenie - kroki 4 i 5 jeszcze cztery razy, razem pięć części.
  7. Zakończenie - „Święty Boże…” 3 razy, potem znak krzyża.

Schemat na samym różańcu, z rozpisaniem każdego paciorka, opisałem osobno: Koronka do Miłosierdzia Bożego na różańcu.

Początek koronki: Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo, Wierzę w Boga

Według Dzienniczka (nr 476) koronkę zaczyna się od Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo i Wierzę w Boga, każdej z tych modlitw odmawianej raz. Na różańcu odpowiadają im paciorki między krzyżykiem a medalikiem.

Duże paciorki: Ojcze Przedwieczny

Na każdym dużym paciorku mówi się raz: „Ojcze Przedwieczny, ofiaruję Ci Ciało i Krew, Duszę i Bóstwo najmilszego Syna Twojego, a Pana naszego Jezusa Chrystusa, na przebłaganie za grzechy nasze i całego świata”. W koronce jest pięć takich wezwań.

Małe paciorki: Dla Jego bolesnej męki

Na każdym z dziesięciu małych paciorków mówi się: „Dla Jego bolesnej męki miej miłosierdzie dla nas i całego świata”. W wydaniu Dzienniczka szyk brzmi „Dla bolesnej Jego męki”. Obie wersje funkcjonują w modlitewnikach i obie oznaczają to samo.

Zakończenie: Święty Boże i Wieczny odpoczynek

Na zakończenie mówi się 3 razy: „Święty Boże, Święty Mocny, Święty Nieśmiertelny, zmiłuj się nad nami i nad całym światem”. Wielu wiernych dodaje potem „Wieczny odpoczynek”. To zwyczaj, nie część tekstu z Dzienniczka.

Gdzie wpleść imię zmarłego?

Imię zmarłego wypowiada się w intencji na początku. W praktyce wiernych pojawia się ono także po każdej z pięciu części, w krótkim „Wieczny odpoczynek”:

  • Na początku - „Ofiaruję tę koronkę za duszę śp. Anny”.
  • Po każdej części - „Wieczny odpoczynek racz jej dać, Panie, a światłość wieczna niechaj jej świeci. Niech odpoczywa w pokoju wiecznym. Amen”.
  • Na końcu - powtórzenie intencji albo chwila ciszy.
  • Za kilka osób - wszystkie imiona w intencji albo „za zmarłych z rodziny”.

Ile czasu trwa Koronka?

Koronka do Miłosierdzia Bożego odmawiana spokojnie i samodzielnie trwa zwykle około 8-12 minut. Wspólna, z pauzami między częściami, trwa nieco dłużej. To szacunek przy umiarkowanym tempie, bo żaden dokument Kościoła nie określa czasu modlitwy. Liczy się uważność, nie tempo.

  • Szybko, samodzielnie - około 6-8 minut.
  • Spokojnie, samodzielnie - około 8-12 minut.
  • Wspólnie, z intencją i „Wieczny odpoczynek” - około 12-15 minut.
  • Śpiewana - około 15-20 minut.

Ile trwa koronka śpiewana?

Śpiewana koronka trwa zwykle około 15-20 minut, bo melodia wydłuża każde wezwanie. Tekst się nie zmienia. Śpiew dobrze sprawdza się w większej grupie, np. w kaplicy przedpogrzebowej.

Czy koronkę trzeba odmawiać o 15:00?

Nie. Koronkę za zmarłego można odmawiać o każdej porze. Tradycja łączy godzinę 15:00 z rozważaniem męki Jezusa i nazywa ją Godziną Miłosierdzia (Dzienniczek, nr 1320), ale to zachęta, a nie warunek. Godziny wspólnej koronki w kościele podaje parafia w ogłoszeniach. Sprawdź je na stronie własnej parafii albo w gablocie przed kościołem.

Koronka za zmarłego przed pogrzebem, w rocznicę i w listopadzie

Koronkę za zmarłego odmawia się najczęściej w dniach między śmiercią a pogrzebem, w 30. dniu, w rocznicę śmierci i w listopadzie, wokół Wspomnienia Wszystkich Wiernych Zmarłych (2 listopada). Żaden przepis tego nie nakazuje, to praktyka wiernych. Kościół powierza zmarłego miłosierdziu Boga i nie obiecuje określonego skutku modlitwy (KKK 1032).

Koronka przy trumnie i w domu zmarłego

W wielu miejscowościach doliny Sanu, o czym słyszałem od mieszkańców, wciąż trzyma się zwyczaj wspólnej modlitwy w domu zmarłego albo w kaplicy przedpogrzebowej. Najczęściej wygląda to tak:

  1. Zebranie - rodzina, sąsiedzi i znajomi przychodzą wieczorem przed pogrzebem.
  2. Prowadzący - jedna osoba podaje intencję i zaczyna każdą część.
  3. Koronka - mówiona lub śpiewana, z „Wieczny odpoczynek” po częściach.
  4. Różaniec lub litania - czasem dochodzi jedna część różańca.
  5. Cisza - na koniec chwila na osobistą modlitwę.

Koronka za zmarłego męża, matkę, ojca

Za zmarłego męża, matkę czy ojca koronkę odmawia się tak samo, zmienia się tylko intencja. W rodzinach przyjęły się takie okazje:

  • Codziennie przez 30 dni - na wzór Mszy gregoriańskich, jako dobrowolna praktyka.
  • W rocznicę śmierci - w domu lub przy grobie.
  • W dniu imienin zmarłego - jako rodzinne wspomnienie.
  • W oktawie Wszystkich Świętych - 1-8 listopada, przy odwiedzinach cmentarza.

Czy koronka zastępuje Mszę świętą za zmarłego?

Nie. Katechizm mówi o modlitwie za zmarłych „a szczególnie” o Ofierze eucharystycznej (KKK 1032, 1371). Koronka może towarzyszyć Mszy, ale nie zajmuje jej miejsca. O zamówienie Mszy w intencji zmarłego zapytaj w kancelarii swojej parafii. Ofiara jest dobrowolna.

Odpust za zmarłych 1-8 listopada: jak go łączyć z koronką?

Według Enchiridion indulgentiarum (1999) w dniach 1-8 listopada wierny może uzyskać odpust zupełny za zmarłych. Warunkiem jest nawiedzenie cmentarza z modlitwą za zmarłych oraz zwykłe warunki: spowiedź, Komunia i modlitwa w intencjach Ojca Świętego. Koronka przy grobie może być tą modlitwą. W niektórych latach Penitencjaria Apostolska wydłużała ten termin, dlatego aktualne zasady sprawdź w komunikacie swojej diecezji.

Przykład miejscowy: według dawnych ogłoszeń z kościoła w Dubiecku, zachowanych w archiwum dawnej strony parafiadubiecko.pl z lat 2019-2023, w Niedzielę Miłosierdzia wierni całowali tam relikwie św. Faustyny i św. Jana Pawła II.

Czy zmarli wiedzą, kto się za nich modli?

Kościół nie określa, jak zmarli postrzegają modlitwę żyjących. Uczy natomiast, że wierni na ziemi, w czyśćcu i w niebie tworzą jedną wspólnotę, a modlitwa za zmarłych może im pomóc (KKK 958). Podstawą tej praktyki jest m.in. 2 Mch 12,43-46. Benedykt XVI w Spe salvi (2007, nr 48) nazwał ją wyrazem miłości.

Odpowiedź z Katechizmu jest więc spokojniejsza niż wiele internetowych opowieści. Nie znamy sposobu, ale znamy sens.

  • Nauka Kościoła - komunia świętych łączy żywych i zmarłych (KKK 946-962).
  • Nauka Kościoła - modlitwa za zmarłych może im pomóc, a ich wstawiennictwo za nami może stać się skuteczne (KKK 958).
  • Pobożna opinia - przekonanie, że zmarły „widzi”, kto przychodzi na grób. Kościół jej nie potwierdza ani nie odrzuca.
  • Poza wiarą Kościoła - próby kontaktu ze zmarłymi (spirytyzm), które Katechizm odrzuca (KKK 2116-2117).

Czego uczy Katechizm o obcowaniu świętych?

Katechizm uczy, że obcowanie świętych to wspólnota wszystkich wierzących w Chrystusie: pielgrzymujących na ziemi, oczyszczających się po śmierci i zbawionych w niebie (KKK 954-959).

Kościół pielgrzymujących od pierwszych wieków czcił z pietyzmem pamięć zmarłych i ofiarowywał za nich modlitwy. Nasza modlitwa za nich może nie tylko im pomóc, ale też uczynić skutecznym ich wstawiennictwo za nami (parafraza). - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 958, 1992

Skąd w Biblii modlitwa za zmarłych?

Z 2 Księgi Machabejskiej. Juda Machabeusz zebrał składkę i posłał ją do Jerozolimy na ofiarę przebłagalną za poległych żołnierzy, „aby zostali uwolnieni od grzechu” (2 Mch 12,43-46, Biblia Tysiąclecia). Na ten fragment powołuje się Katechizm w nr 958 i 1032.

W Spe salvi (nr 48) Benedykt XVI pisze, że miłość może sięgać poza granicę śmierci, a modlitwa za zmarłych należy do najstarszych praktyk chrześcijańskich.

Skąd pochodzi Koronka do Miłosierdzia Bożego?

Koronkę do Miłosierdzia Bożego zapisała św. Faustyna Kowalska w Wilnie we wrześniu 1935 roku (Dzienniczek, nr 474-476). Siostra ze Zgromadzenia Matki Bożej Miłosierdzia zanotowała słowa, które według jej świadectwa usłyszała na modlitwie. To treść objawienia prywatnego, które według KKK 67 nie należy do depozytu wiary.

Wilno 1935 i zapis w Dzienniczku

Wpisy 474-476 opisują modlitwę w kaplicy wileńskiego klasztoru i polecenie odmawiania koronki. Oto najważniejsze daty z życia autorki Dzienniczka:

  • 1935, Wilno - zapis modlitwy w Dzienniczku, nr 474-476.
  • Dzienniczek, nr 1320 - zachęta do pamięci o godzinie męki Jezusa, czyli Godzinie Miłosierdzia.
  • Dzienniczek, nr 811 i 1541 - przekaz o koronce odmawianej przy konających.
  • 1938, Kraków - śmierć s. Faustyny 5 października.
  • 1981 - polskie wydanie krytyczne Dzienniczka, Wydawnictwo Księży Marianów.

Czy koronka jest objawieniem prywatnym?

Tak. Tekst koronki pochodzi z objawienia prywatnego, a nie z Pisma Świętego ani z dogmatu. Kościół zatwierdził kult Miłosierdzia Bożego i ogłosił s. Faustynę świętą. Dzienniczek nie jest jednak częścią Objawienia (KKK 67). W Dzienniczku (nr 1541) zapisano też przekaz, że Jezus stanie przy konającym, przy którym odmawia się koronkę, „nie jako sędzia sprawiedliwy, ale jako Zbawiciel miłosierny”. Jest to treść objawienia prywatnego i dotyczy konających, a nie wprost zmarłych.

Kanonizacja 2000 i Niedziela Miłosierdzia Bożego

30 kwietnia 2000 roku Jan Paweł II kanonizował s. Faustynę w Rzymie i ogłosił drugą niedzielę wielkanocną Niedzielą Miłosierdzia Bożego dla całego Kościoła. Od tego dnia koronka na dobre weszła do zwykłej modlitwy parafii w Polsce. Teksty źródłowe i informacje o wydaniach Dzienniczka udostępnia Zgromadzenie Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia (faustyna.pl).

Koronka, różaniec czy litania za zmarłych: czym się różnią?

Koronka, różaniec i litania za zmarłych różnią się czasem, budową i treścią. Koronka (około 10 minut) skupia się na męce Jezusa i miłosierdziu. Jedna część różańca (około 20 minut) to rozważanie tajemnic życia Jezusa i Maryi. Litania (około 5-7 minut) to ciąg wezwań. Najważniejszą modlitwą za zmarłych pozostaje Eucharystia (KKK 1371).

Modlitwa Czas (orientacyjnie) Budowa Kiedy wybrać
Koronka do Miłosierdzia Bożego 8-12 min Modlitwy wstępne, 5 części po 1 + 10 wezwań, 3 x „Święty Boże” Przy trumnie, codziennie przez 30 dni, gdy jest mało czasu
Różaniec (jedna część) 15-20 min 5 tajemnic, po 1 Ojcze nasz, 10 Zdrowaś Maryjo i Chwała Ojcu Rodzinne czuwanie, październik, rocznica
Litania za zmarłych 5-7 min Wezwania i odpowiedzi, tekst prywatny Przy grobie, jako dodatek do koronki
Msza święta w intencji zmarłego 30-60 min Liturgia eucharystyczna Pogrzeb, 30. dzień, rocznica (zamówienie w kancelarii)

Co lepiej odmawiać za zmarłego: koronkę czy różaniec?

To zależy od sytuacji. Obie modlitwy są dobre i można je łączyć. Kościół nie ustala, która „działa lepiej”. Wybór najczęściej wynika z praktyki:

Czy jest litania za zmarłych?

Tak, ale jako modlitwa prywatna. Litania za zmarłych nie należy do litanii zatwierdzonych przez Stolicę Apostolską do publicznego użytku w całym Kościele, takich jak Litania Loretańska. Można się nią modlić indywidualnie i w rodzinie, najlepiej według tekstu z modlitewnika z imprimatur.

Modlitwa za zmarłych w nauczaniu Kościoła

Modlitwa za zmarłych to praktyka Kościoła od pierwszych wieków, oparta na wierze w oczyszczenie po śmierci (KKK 1030-1031). Katechizm wymienia jako pomoc dla zmarłych przede wszystkim Ofiarę eucharystyczną, a obok niej modlitwę, jałmużnę, odpusty i dzieła pokutne (KKK 1032). Koronka należy do modlitwy, czyli drugiej z tych form.

Co mówi Katechizm w nr 1030-1032?

Katechizm mówi, że zmarli w łasce Bożej, ale jeszcze nie w pełni oczyszczeni, przechodzą oczyszczenie, które Kościół nazywa czyśćcem, a żyjący mogą im pomóc:

  • KKK 1030 - zbawieni, ale niecałkowicie oczyszczeni, przechodzą oczyszczenie po śmierci.
  • KKK 1031 - Kościół nazywa to oczyszczenie czyśćcem i odróżnia je od kary potępionych.
  • KKK 1032 - nauka ta opiera się na praktyce modlitwy za zmarłych, z odwołaniem do 2 Mch 12,46.
  • KKK 1032 - Kościół zaleca jałmużnę, odpusty i dzieła pokutne za zmarłych.

Kościół od początku czcił pamięć zmarłych i ofiarowywał za nich modlitwy, a szczególnie Ofiarę eucharystyczną, aby po oczyszczeniu mogli dojść do oglądania Boga (parafraza). - Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 1032, 1992

Dlaczego Eucharystia pozostaje najważniejsza?

Ponieważ Katechizm uczy, że Ofiara eucharystyczna jest składana także za zmarłych w Chrystusie (KKK 1371). Każda Msza ma w modlitwie eucharystycznej wspomnienie zmarłych. Prywatna koronka jest więc przedłużeniem tej modlitwy w domu.

W Dubiecku pamięć o cierpieniu i żałobie od wieków skupia się wokół obrazu Matki Bożej Bolesnej. Według dawnej strony parafii (archiwum 2019) obraz ten od 1956 roku wisi w barokowym ołtarzu bocznej kaplicy. Kto modli się za zmarłych z Maryją, sięga często po siedem boleści Matki Bożej i rozważania.

Najczęściej zadawane pytania

Czy koronkę za zmarłego można odmawiać bez różańca?

Tak. Różaniec tylko ułatwia liczenie wezwań. Można liczyć na palcach albo czytać tekst z modlitewnika. Liczą się intencja i uważność, nie przedmiot.

Czy koronkę za zmarłego można odmawiać codziennie przez 30 dni?

Można. Zwyczaj 30 dni modlitwy nawiązuje do tradycji Mszy gregoriańskich, czyli trzydziestu Mszy odprawianych dzień po dniu. W przypadku koronki to dobrowolna praktyka wiernych, a nie przepis Kościoła. Jeśli opuścisz jeden dzień, po prostu módl się dalej.

Jak brzmi modlitwa do św. Rity za zmarłych?

Nie ma jednego oficjalnego tekstu modlitwy do św. Rity za zmarłych. W obiegu jest wiele wersji. Najlepiej sięgnąć po modlitewnik z imprimatur, np. wydawany przez augustianów, którzy opiekują się kultem św. Rity z Cascii.

Czy koronkę za zmarłych może odmawiać osoba niewierząca z rodziny?

Każdy może przyłączyć się do modlitwy, choćby obecnością i ciszą. Wspólna koronka przed pogrzebem często łączy rodzinę bez względu na to, jak kto przeżywa wiarę. Nikogo nie trzeba przymuszać do odmawiania słów.

Czy można ofiarować koronkę za kilku zmarłych naraz?

Tak. Intencję można sformułować za jedną osobę, za zmarłych z rodziny albo za wszystkich zmarłych. Kościół modli się tak codziennie we Mszy, we wspomnieniu zmarłych w modlitwie eucharystycznej.

Czy można modlić się koronką za osobę, która odebrała sobie życie?

Tak. Katechizm uczy, że nie należy tracić nadziei na zbawienie osób, które odebrały sobie życie, a Kościół modli się za nie (KKK 2283). Koronka ofiarowana za taką osobę jest właśnie powierzeniem jej Bożemu miłosierdziu.

Czy koronkę za zmarłego można odmawiać na cmentarzu?

Tak, przy grobie odmawia się ją bardzo często, zwłaszcza w listopadzie. W dniach 1-8 listopada modlitwa przy grobie może być częścią warunków odpustu za zmarłych. Aktualne zasady sprawdź w komunikacie swojej diecezji.

Rafał Kustra - mieszka w Przemyślu i od kilkunastu lat wędruje doliną Sanu między Dubieckiem, Krzywczą a Birczą, opisując kościoły, cerkwie i dwory Pogórza Dynowskiego.

Aktualizacja: październik 2026

Źródła i literatura

  1. Katechizm Kościoła Katolickiego, 1992, wyd. polskie Pallottinum: nr 67, 946-962, 1030-1032, 1371, 2116-2117, 2283.
  2. Św. Faustyna Kowalska, Dzienniczek. Miłosierdzie Boże w duszy mojej, Wydawnictwo Księży Marianów, 1981: nr 474-476, 811, 1320, 1541. Informacje o świętej: Zgromadzenie Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia, faustyna.pl.
  3. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, 1999: 2 Mch 12,43-46.
  4. Benedykt XVI, encyklika Spe salvi, 2007, nr 48: vatican.va - Spe salvi.
  5. Penitencjaria Apostolska, Enchiridion indulgentiarum, wyd. IV, 1999 (normy o odpustach za zmarłych).
  6. Dawna strona parafiadubiecko.pl w archiwum Wayback Machine, zrzuty z lat 2019-2023 (ogłoszenia o Niedzieli Miłosierdzia, kult obrazu Matki Bożej Bolesnej).
Rafał Kustra
Rafał Kustra

Rafał Kustra mieszka w Przemyślu i od kilkunastu lat wędruje doliną Sanu między Dubieckiem, Krzywczą a Birczą, opisując kościoły, cerkwie i dwory Pogórza Dynowskiego. Dubiecko zajmuje go szczególnie: miejsce urodzin Ignacego Krasickiego, parafia z XIV wieku i kościół, który dwa pokolenia budowały przez osiemnaście lat. Nie jest księdzem, historykiem z tytułem naukowym ani przewodnikiem z uprawnieniami, nie pracuje też dla parafii. Opiera się na stronie parafii, dawnej stronie zachowanej w Internet Archive, artykułach encyklopedycznych i opisach zdjęć z Wikimedia Commons. Czego nie da się potwierdzić, na przykład historii kościoła w Słonnem, nie dopowiada. Poprawki zapisuje z datą.

Artykuły: 21